۲. تدوین برنامه مالی و استراتژی برای دستیابی به اهداف
۳. پیاده سازی برنامه مالی و استراتژی تدوین شده
۴. تهیه و اجرای بودجه بصورت دوره ای برای نظارت و کنترل فرایند در راستای رسیدن به اهداف
۵. استفاده از صورت های مالی برای ارزیابی نتایج برنامه و بودجه و انجام اقدامات اصلاحی در صورت نیاز
۶. باز تعریف اهداف و بازنگری در برنامه و استراتژی ها در صورت تغییر شرایط شخصی
گام های اجرایی برنامه ریزی مالی شخصی
برخی از مواردی که در فرایند برنامه ریزی مالی اشاره شد شاید خیلی تئوریک به نظر برسد و نیاز به توضیح و تفسیر داشته باشد. اگر بخواهم همین موارد را به زبانی خودمانی تر و ساده بیان کنم، می توان گام های این فرایند را بصورت زیر بیان کرد:
- تعیین اهداف مالی
- تعریف سیستمی جهت ثبت تراکنش های روزانه
- تهیه صورت های مالی شخصی
- بودجه ریزی
- تهیه داشبورد مدیریتی
- نظارت و بهبود مستمر سیستم
بخش های اصلی برنامه ریزی مالی شخصی
برنامه مالی نقشه راهی برای دستیابی به اهداف مالی است. برای رسیدن به این اهداف باید جنبه های مختلفی از برنامه ریزی مالی را در نظر گرفت. اصلی ترین بخش های یک برنامه مالی به شرح زیر است:
- برنامه تملیک دارایی (Asset Acquisition Planning)
- برنامه ریزی بدهی ها (Liability Planning)
- برنامه ریزی بیمه (Insurance Planning)
- برنامه ریزی پس انداز و سرمایه گذاری (Saving and Investment Planning)
- برنامه ریزی مزایای کارمندی (Employee Benefit Planning)
- برنامه ریزی مالیات (Tax Planning)
- برنامه ریزی بازنشستگی (Retirement Planning)
- تخصیص، جابجایی اموال و مرگ (Estate Planning)
از سوی دیگر می توان بخش های اصلی برنامه ریزی مالی را به تفکیک مهم ترین ابزارهای مورد استفاده در این فرایند نیز بررسی کرد:
- هدف گذاری مالی (به عنوان پیش نیاز و نه به عنوان بخشی از فرایند برنامه ریزی)
- صورت جریان نقدی (تقریبا مشابه صورت سود و زیان کسب و کارها که شامل لیست درآمدها و هزینه هاست)
- ترازنامه شخصی
- بودجه ریزی
- گزارشات دوره ای
- بازنگری و اصلاح برنامه
مزایای برنامه ریزی مالی شخصی
مهم ترین مزایایی که می توان به آن ها اشاره نمود عبارتند از:
- بهبود استاندارد زندگی
- هوشمندانه خرج کردن
- دستیابی به اهداف مالی
- امنیت مالی
- کاهش سطح استرس
- بهبود تصمیم گیری
از بین این موارد دوست دارم کمی درباره کاهش سطح استرس صحبت کنم. منبع اصلی استرس منابع محدود است (+). از مهمترین منابعی که در دسترس ما است می توان به زمان و پول اشاره کرد. بر این اساس می توان دریافت که مدیریت بهتر روی این منابع محدود می تواند به کاهش استرس منجر شود. از آن جا که پول یکی از منابع ارزشمند در دسترس ما است و برنامه ریزی مالی روشی برای کنترل بهتر این منبع، در نتیجه می توان به رابطه بین برنامه ریزی مالی و سطح استرس پی برد.
برنامه ریزی مالی شخصی در دانشگاه ها
درباره اهمیت یادگیری این مهارت برای دانشجویان تحقیقات زیادی انجام شده که می توان به مقاله ای تحت عنوان "مهارت مدیریت مالی شخصی دانشجویان دانشگاه و تجربه مالی آن ها در طول پاندمیک کرونا" اشاره کرد (+). در نتیجه این تحقیق ذکر شده که اکثر دانشجویان بودجه تعیین شده ای ندارند، پیش از دریافت حقوق بعدی پولشان تمام می شود، پس اندازی برای مواقع ضروری و درمانی پیش بینی نشده ندارند و برای گذران زندگی تا پایان ماه از دوستان و آشنایان پول قرض می گیرند.
عدم آشنایی اکثر دانشجویان با این مبحث در کنار ضرورت این مهارت باعث گنجانده شدن این درس در لیست دروس بسیاری از دانشگاه های مطرح دنیا خصوصا در مقطع کارشناسی شده است. در ادامه برخی از این دانشگاه ها به همراه اطلاعات و منابع دوره لیست شده اند:
۱. دانشگاه آریزونا (Arizona State University)- W.P. Carey School of Business
عنوان درس: مدیریت مالی شخصی (Personal Finance Management)
کتاب درسی:
- (+) PFIN۷; Gitman, Joehnk & Billingsley; Cengage Learning; ۲۰۱۷
۲. دانشگاه کارولینای جنوبی (University of South Carolina)
عنوان درس: مقدمه ای بر مالی شخصی (Introduction to Personal Finance)
کتاب درسی:
- (+) PFIN۷; Gitman, Joehnk & Billingsley; Cengage Learning; ۲۰۱۷
۳. دانشگاه راتگرز (Rutgers University)
عنوان درس: مالی برای موفقیت شخصی و شغلی ( Finance for Personal and Professional Success)
کتاب درسی:
- Introduction to Personal Finance: Beginning your financial journey, ۱st Edition, John Grable and Lance Palmer, Wiley publishing (+)
- Understanding the Mathematics Of Personal Finance, Dworsky, L. N., Wiley, ۲۰۰۹ (+)
۴. دانشگاه تگزاس (Texas Tech University)
عنوان درس: مقدمه ای بر مالی شخصی ( Introduction to Personal Finance)
کتاب درسی:
- Personal Finance: Turning Money into Wealth, Arthur J.Kewon, Pearson College Div (+)
۵. دانشگاه کالیفورنیا (Texas Tech University)
عنوان درس: مدیریت مالی شخصی (Personal Financial Management)
کتاب درسی:
- Personal Finance ۱۵th Edition, Jack R. Kapoor, Les R. Dlabay, Robert J. Hughes (+)